Zakletva

Dr sci med Dragutin Arsić

Šta se to dešava sa zdravstvenim radnicima u dijagnostičkim službama i u bolnici? Primetio sam u poslednjih par godina da ako odete na pregled ili neku drugu dijagnostičku proceduru i doktoru bude nešto sumnjivo na snimku ili na ultrazvuku ili u analizama krvi i drugim dijagnostičkim metodama vi ne stignete da se vratite kući ili na posao, a ovi na poslu već znaju da imate karcinom, ili sumnju na metastazu ili infarkt, šlog i sl. Od lakših bolesti kao što su bronhitis, pa i TBC niko ne pominje. Te bolesti nisu interesantne. Postavlja se pitanje kako to može da se desi?To se i ja pitam, a odgovora ima više.

Prvo zdravstvenom osoblju koje radi u tim službama (a ne samo zdravstvenom) su dostupni rezultati ispitivanja. Reći ćete da je to normalno jer moraju da te rezultate zavedu u protokol, ili upišu u zdravstveni karton i sl.

Drugo u malim mestima ljudi se poznaju, a uz to mi smo kao narod radoznali i ne možemo da izdržimo da ako smo nešto saznali ne kažemo to komšiji ili poznaniku. To nam je karakterna osobina kao narodu, jer ako se ne pohvalimo nekome onda kao da to nismo uradili ili ostvarili.

Treći razlog je nepoznavanje Zakona o zdravstvenoj zaštiti i obaveza koje iz njega proističu. Zato ću prikazati članove zakona koji regulišu pitanje tajnosti podataka u delu zakona koji reguliše prava pacijenata.

 “Pravo na privatnost i poverljivost informacija”

Član 30.

Svaki pacijent ima pravo na poverljivost svih ličnih informacija koje je saopštio nadležnom zdravstvenom radniku, uključujući i one koje se odnose na njegovo stanje zdravlja i potencijalne dijagnostičke i terapijske procedure, kao i pravo na zaštitu svoje privatnosti tokom sprovođenja dijagnostičkih ispitivanja, posete specijalisti i medicinsko-hirurškog lečenja u celini.

Zabranjeno je da nadležni zdravstveni radnik saopšti drugim licima lične podatke o pacijentu iz stava 1. ovog člana.

Pregledu pacijenta i preduzimanju medicinskih mera nad njim smeju prisustvovati samo zdravstveni radnici odnosno zdravstveni saradnici.

Pacijent može dati saglasnost i za prisutnost drugih lica prilikom pregleda i preduzimanja medicinskih mera nad njim.

“Pravo na tajnost podataka”

Član 37.

Podaci iz medicinske dokumentacije spadaju u lične podatke o pacijentu i predstavljaju službenu tajnu.

Službenu tajnu iz stava 1. ovog člana dužni su da čuvaju svi zdravstveni radnici i zdravstveni saradnici, kao i druga lica zaposlena u zdravstvenim ustanovama, privatnoj praksi, odnosno organizaciji zdravstvenog osiguranja kod koje je pacijent zdravstveno osiguran, a kojima su ti podaci dostupni i potrebni radi ostvarivanja zakonom utvrđenih nadležnosti.

Službenom tajnom smatraju se i podaci o ljudskim supstancama na osnovu kojih se može utvrditi identitet lica od koga one potiču.

Dužnosti čuvanja službene tajne nadležni zdravstveni radnici i zdravstveni saradnici, kao i druga lica iz stava 2. ovog člana, mogu biti oslobođeni samo na osnovu pismenog ili drugog jasno i nedvosmisleno izrečenog pristanka pacijenta ili odlukom suda.

Ako je pacijent dao pristanak nadležni zdravstveni radnik može saopštiti podatke o zdravstvenom stanju pacijenta punoletnom članu porodice pacijenta.

Nadležni zdravstveni radnik može saopštiti podatke o zdravstvenom stanju pacijenta punoletnom članu porodice i u slučaju kada pacijent nije dao pristanak a saopštavanje podataka o zdravstvenom stanju pacijenata je neophodno radi izbegavanja zdravstvenog rizika člana porodice.

Podaci iz medicinske dokumentacije pacijenta, odnosno iz zdravstvene evidencije, mogu se dostavljati na uvid, kao i u obliku zapisa, odnosno izvoda iz medicinske dokumentacije, samo na zahtev sudskih organa, organa starateljstva, organizacije zdravstvenog osiguranja, organa nadležnog za poslove statistike kada je to propisano zakonom, druge zakonom ovlašćene zdravstvene ustanove, kao i na zahtev drugih organa i organizacija kada je to propisano zakonom.

Podaci iz stava 7. ovog člana dostavljaju se kao službena tajna.

Lica iz stava 2. ovog člana, kao i druga lica koja neovlašćeno, odnosno bez pristanka pacijenta ili punoletnog člana porodice pacijenta, raspolažu podacima iz medicinske dokumentacije iz st. 1. i 3. ovog člana i neovlašćeno iznose u javnost te podatke, odgovorna su za odavanje službebe tajne u skladu sa zakonom”

A četvrti razlog koji je po mom mišljenju najznačajniji je zakletva.Doktori polažu Hipokratovu zakletvu pri prijemu diploma, a ostali zdrasvstveni radnici i saradnici ne polažu nikakvu.Doduše u Zakonu o zdravstvenoj zaštiti u članu 169 piše da su dužni da prilikom zasnivanja radnog odnosa potpišu izjavu – zakletvu da će se u obavljanju svog poziva pridržavati načela utvrđenih u Hipokratovoj zakletvi, kao i načela profesionalne etike.Bilo bi logično da po završetku pripravničkog staža pre nego počnu da rade u zdravstvenoj ustanovi zdravstveni radnici i naročito zdravstveni saradnici obavezno polože zakletvu, a ne formalno potpišu izjavu. Mislim da bi ceremonija polaganja zakletve i poznavanje zakonom propisane dužnosti čuvanja tajnosti podataka smanjila ako ne i iskorenila pojavu o kojoj sam na početku pisao.

Preuzeto sa www.ponsjournal.info
Asseveration 28 strana

Napomena. Uredjivanje naučno-stručnih sadržaja časopisa je potpuno nezavisno. Odgovornost za tačnost prezentovanih informacija i originalnost autorskih sadržaja u sopstvenim radovima snose sami autori. Sva autorska prava publikovanih sadržaja preuzima vlasnik časopisa. Uz citiranje izvora, dozvoljeno je nekomercijalno korišćenje publikovanih sadržaja na fer način u naučno-stručne svrhe i to: edukacije, istraživanja, kritike i pregleda. Vlasnik, izdavači i saradnici PONS Medicinskog časopisa odriču svaku odgovornost za bilo kakvu štetu koja može da nastane korišćenjem bilo koje informacije publikovane u časopisu.